CachyOS z nowym ISO. To wyjątkowo szybki Linux dla wymagających

W sieci zagościł nowy Snapshot CachyOS, pierwszy w 2026 roku. Nowe, styczniowe ISO CachyOS zawiera garść usprawnień, nowych funkcji i drobnych zmian.

Najważniejsze zmiany w nowym ISO CachyOS

Największą nowością w najnowszym CachyOS jest gruntownie przebudowany instalator, który otrzymał wiele usprawnień typu quality-of-life. Wybór bootloadera przeniesiono bezpośrednio do instalatora Calamares i uzupełniono o opisy poszczególnych opcji. Domyślnym rozwiązaniem stał się Limine, a wykrywanie architektury systemu odbywa się teraz na samym początku instalacji. Dzięki temu rozmiar pobieranych danych został zmniejszony choćby o około 1 GB.

Nowe ISO CachyOS to także nowy sposób instalacji pakietów. CachyOS przekazuje teraz do pacmana flagę –needed, co zapobiega ponownej instalacji już aktualnych komponentów. Użytkownicy wybierający Btrfs na dyskach NVMe skorzystają z nowych domyślnych opcji montowania, w tym jednopoziomowej kompresji.

Wayland, nowy menedżer logowania i dwa kernele w ISO

Nowe ISO CachyOS porzuca X11 na rzecz Waylanda w sesji Live. Zmianie uległ także menedżer logowania. Zarówno w środowisku Live, jak i przy instalacji KDE Plasma, system korzysta teraz z Plasma Login Managera, zastępując dotychczasowe SDDM.

Interfejs CachyOS. | Grafika: cachyos.org

Istotną nowością jest obecność dwóch jąder Linuxa w obrazie ISO: stabilnego oraz LTS. Domyślnie wybierany jest kernel stabilny, co ma poprawić kompatybilność z nowszym sprzętem.

W przypadku KDE Plasma wdrożono pełne przejście na Plasma Login Manager. Środowisko Niri otrzymało przebudowane ustawienia i korzysta teraz z Noctalia, a instalację GNOME wyraźnie uproszczono i odchudzono. Dodatkowo wydzielono osobną podgrupę pakietów z aplikacjami GNOME, co porządkuje cały proces instalacyjny.

Ulepszenia dla graczy i użytkowników kart NVIDIA oraz AMD

CachyOS w nowym ISO wprowadza szereg zmian istotnych z punktu widzenia wydajności i gier. Moduł NVIDIA otrzymał nową opcję EnableAggressiveVblank, która poprawia obsługę monitorów o niskich opóźnieniach. Dla starszych kart NVIDIA (architektura Kepler) system instaluje teraz nouveau-fw, co umożliwia korzystanie z VA-API.

Rozszerzono także wsparcie AI-SDK dla nowszych kart AMD. Wykrywanie konsol przenośnych i handheldów zostało przebudowane. Zamiast HHD system korzysta teraz z steamos-managera i inputplumbera.

Proton-CachyOS z FSR4 i poprawkami wydajności

Nowe ISO przynosi duże zmiany w Proton-CachyOS. Dodano obsługę AMD FSR4, która działa na kartach RDNA3 i RDNA4. Wprowadzono również moduł d7vk, poprawki haptyki kontrolera DualSense oraz mechanizmy blokowania połączeń Wine z wybranymi domenami. Twórcy usunęli długo obecny patch, który negatywnie wpływał na 1% low FPS, a protonfixes lepiej radzi sobie teraz z doborem presetów DLSS, XeSS i FSR. Domyślną wersją w pakiecie „gaming-meta” stał się proton-cachyos-slr.

Lista poprawek obejmuje też rozwiązanie problemów instalacyjnych na laptopach Framework z procesorami Zen 5, blokadę instalacji przy zbyt małej partycji EFI oraz poprawki wykrywania kontrolerów dzięki aktualnym regułom udev. Naprawiono także błąd w aplikacji CachyOS-Hello, który błędnie informował o wyłączonym mechanizmie aktualizacji systemu.

Kompletny dziennik zmian opublikowano na oficjalnej stronie projektu, w tym miejscu.

Wymagania sprzętowe CachyOS

Minimalne wymagania sprzętowe CachyOS to 64-bitowy procesor x86_64, 3 GB pamięci RAM oraz co najmniej 30 GB wolnego miejsca na dysku. System wymaga także aktywnego połączenia z internetem, ponieważ instalacja odbywa się w trybie online. Taka konfiguracja pozwala na uruchomienie systemu i instalację lekkich środowisk graficznych, ale nie zapewni pełnego komfortu pracy przy bardziej rozbudowanych desktopach.

Rekomendowane wymagania sprzętowe to 8 GB RAM lub więcej, 50 GB przestrzeni dyskowej (najlepiej na SSD lub NVMe) oraz nowoczesny, wielordzeniowy procesor. W przypadku korzystania z KDE Plasma, Waylanda, gier i narzędzi takich jak Proton-CachyOS zalecana się też wydajną kartę graficzną z aktualnymi sterownikami. Taka konfiguracja pozwala w pełni wykorzystać optymalizacje CachyOS i realnie odczuć jego wysoką wydajność.

Źródło: Instalki.pl via cachyos.org