Karol Węgrzyn, absolwent Politechniki Krakowskiej, stworzył prototyp gry inspirowanej kultowym Pac-Manem. Sterowane przez komputer duchy analizują planszę, wyznaczają drogę do gracza i zmieniają zachowanie zależnie od sytuacji. Im dłużej trwa rozgrywka, tym trudniej uniknąć pościgu. Projekt zdobył pierwszą nagrodę w konkursie Rady Przedsiębiorców Wydziału Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej PK w kategorii „innowacje w IT”.
Im dłużej trwa gra, tym trudniej uciec duchom
Zasady gry pozostają znane z Pac-Mana: gracz porusza się po labiryncie, zbiera punkty i unika duchów. Specjalne punkty pozwalają odwrócić role — przez pewien czas to przeciwnicy muszą uciekać, a złapany duch wraca do bazy.
W projekcie Karola Węgrzyna duchy nie poruszają się według jednego, łatwego do przewidzenia schematu. Ich zachowanie zależy od sytuacji na planszy i przebiegu rozgrywki.
– Najważniejszym elementem projektu jest właśnie sposób działania przeciwników – podkreśla autor. – Zaimplementowałem system sztucznej inteligencji, za pomocą którego duchy potrafią analizować otoczenie, wyznaczać drogę do gracza i zmieniać swoje zachowanie w zależności od sytuacji na planszy. Efekt jest taki, iż im dłużej się gra, tym trudniejsza staje się rozgrywka – dodaje.
Praca inżynierska „Gra platformowa z wykorzystaniem sztucznej inteligencji” zdobyła pierwszą nagrodę w III edycji Konkursu Rady Przedsiębiorców Wydziału Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej Politechniki Krakowskiej w kategorii „innowacje w IT”. Kapituła doceniła sposób, w jaki przeciwnicy analizują otoczenie i reagują na zmiany zachodzące podczas gry. Promotorem pracy był dr inż. Karol Suchenia.
A* i maszyna stanów sterują przeciwnikami
System AI opiera się na dwóch rozwiązaniach: algorytmie A* z heurystyką Manhattan oraz skończonej maszynie stanów (Finite State Machine). Pierwszy pomaga duchom znaleźć trasę do celu, na przykład aktualnej pozycji gracza. Mapa została przedstawiona jako sieć połączonych punktów, po których mogą poruszać się przeciwnicy.
Maszyna stanów odpowiada za wybór zachowania ducha. Przeciwnik może pozostawać w spoczynku, ścigać gracza, uciekać przed nim albo wracać do bazy. Zmiana stanu następuje w odpowiedzi na wydarzenia w grze.
– Kiedy duch rozpoczyna pościg, wykorzystuje algorytm A, aby dotrzeć do gracza. Kiedy gracz zbierze specjalny punkt umożliwiający odwrotną gonitwę, przeciwnik zmienia stan i zaczyna uciekać* – opisuje Karol Węgrzyn.
Autor zaznacza, iż projekt nie korzysta z generatywnych modeli językowych, takich jak ChatGPT.
– Zastosowałem klasyczne, deterministyczne algorytmy sztucznej inteligencji, których działanie można dokładnie przeanalizować i kontrolować – podkreśla.
W pracy wykorzystano także testy z udziałem siedmiu graczy. Ich wyniki posłużyły do dopracowania mechaniki, między innymi prędkości przeciwników i sposobu wykrywania gracza.
– Wyniki testów przeprowadzonych z udziałem siedmiu graczy zostały wykorzystane do rzeczywistego udoskonalenia mechaniki rozgrywki, między innymi poprzez dostosowanie prędkości przeciwników i algorytmu wykrywania gracza – mówi dr inż. Karol Suchenia, promotor pracy z Wydziału Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej Politechniki Krakowskiej.
Największym wyzwaniem była kooperacja duchów
Celem pracy było opracowanie i praktyczne zastosowanie algorytmów. Wymagało to zaprojektowania struktury mapy, logiki podejmowania decyzji przez przeciwników oraz sposobu ich poruszania się.
Problemem okazało się nie tylko wyznaczanie tras. Kilka duchów może znaleźć poprawną drogę do celu, a mimo to blokować się nawzajem w wąskich korytarzach.
– Przeciwnicy mogą wyznaczać poprawne ścieżki, a mimo to blokować się wzajemnie podczas przemieszczania się po wąskich fragmentach labiryntu. Takie sytuacje pokazują, iż samo zaimplementowanie algorytmu nie wystarcza. Trzeba również zadbać o jego współpracę z pozostałymi elementami gry – przyznaje autor.
– Implementacja AI pozwoliła stworzyć znacznie ciekawszy system zachowań przeciwników i lepiej zrozumieć praktyczne zastosowania poznanych podczas studiów na Politechnice Krakowskiej algorytmów – dodaje Karol Węgrzyn.
Jak zaznacza, innowacyjność projektu nie polega na stworzeniu nowego algorytmu. A* od lat wykorzystuje się między innymi w grach, robotyce i systemach nawigacyjnych. Również oryginalny Pac-Man z 1980 roku jest przykładem różnicowania zachowań postaci sterowanych przez komputer.
– Innowacyjność nie polega więc na wynalezieniu nowego algorytmu, ale na praktycznym połączeniu kilku technik sztucznej inteligencji w jednym systemie oraz pokazaniu, w jaki sposób współpracują ze sobą podczas rzeczywistej rozgrywki – tłumaczy Węgrzyn.
Opracowany system można zaadaptować do innych gier opartych na planszy, w których przeciwnicy muszą odnaleźć gracza.
Prototyp może pomóc w nauce programowania
Projekt jest działającym prototypem. Autor traktuje go przede wszystkim jako rozwiązanie demonstracyjne i edukacyjne. W przyszłości chciałby rozwinąć współpracę między duchami — na przykład tak, by potrafiły wspólnie otaczać gracza lub odcinać mu drogę ucieczki.
Innym możliwym kierunkiem rozwoju byłoby zastosowanie uczenia maszynowego. Przeciwnicy mogliby wtedy stopniowo dostosowywać strategie do sposobu gry użytkownika.
– Dzięki temu dwie osoby mogłyby doświadczać zupełnie innych wyzwań, choćby grając na tej samej mapie – mówi twórca.
Po ukończeniu studiów inżynierskich na Politechnice Krakowskiej Karol Węgrzyn założył własną szkołe programowania. Uczy dzieci kodowania poprzez tworzenie prostych gier komputerowych — od podstaw Pythona, przez pętle i zmienne, po kolizje i grafikę 2D.
– Od dawna interesuję się grami komputerowymi, nie tylko jako gracz, ale również od strony ich projektowania i programowania. Moja pasja do gier łączy się także z działalnością zawodową – mówi.
– Na co dzień obserwuję, jak tworzenie gier potrafi zainteresować młodych ludzi informatyką i sprawić, iż choćby trudniejsze zagadnienia programistyczne stają się dla nich bardziej zrozumiałe – dodaje.
Sztuczna inteligencja w grach to nie tylko sieci neuronowe
Karol Węgrzyn uważa, iż sztuczna inteligencja od dawna pełni istotną rolę w grach, ale wciąż daje twórcom duże możliwości. Przeciwnicy działający według prostych schematów bywają z czasem przewidywalni. Bardziej rozbudowane systemy pozwalają tworzyć postacie, które dynamicznie reagują na decyzje gracza.
– Uważam, iż przyszłość gier będzie polegała nie tylko na coraz lepszej grafice, ale również na tworzeniu inteligentniejszych i bardziej interaktywnych światów – podsumowuje laureat.
Zdaniem promotora projekt pokazuje, iż sztuczna inteligencja w grach nie musi oznaczać wyłącznie sieci neuronowych ani uczenia maszynowego. W przyszłości prototyp mógłby zostać rozbudowany o tryb edukacyjny, pozwalający obserwować działanie algorytmów, porównywać metody wyszukiwania ścieżek i samodzielnie zmieniać zachowanie przeciwników.
– Nawet obecny, inżynierski etap projektu pokazuje, iż sztuczna inteligencja nie musi oznaczać wyłącznie sieci neuronowych i uczenia maszynowego. Odpowiednio dobrane klasyczne algorytmy również pozwalają tworzyć inteligentne, dynamiczne i efektywne systemy – ocenia dr inż. Karol Suchenia. – To przemyślana i zakończona konkretnym, działającym produktem realizacja inżynierska, łącząca wiedzę algorytmiczną, umiejętności programistyczne i kreatywność – dodaje.

35 minut temu
















