Dyski SSD staną się niesamowicie szybkie. Tylko po co?

Obecne dyski SSD w komputerach i laptopach już teraz wyróżniają się niesamowicie wysokimi prędkościami zapisu i odczytu. Filmy i gry ładują się w ciągu kilku sekund, ale może być jeszcze szybciej.

Najbardziej zaawansowane dyski SSD bazują na technologii PCIe oraz NVMe. w tej chwili możemy kupić nośniki w wersji PCIe 5.0, które charakteryzują się prędkościami do 16 GB/s. Realnie osiągają one około 15 GB/s zapisu sekwencyjnego. W teorii taki nośnik pozwala zapisać plik zajmujący 100 GB w niecałe 7 sekund. Organizacja zajmująca się rozwojem standardu PCIe ujawniła jednak specyfikację wersji 8.0. To będzie naprawdę potężna technologia.

PCIe 8.0 przebija bariery przepustowości i prędkości w komputerach

Organizacja PCI-SIG ogłosiła specyfikację PCIe 8.0 w wydaniu 0.5. Projekt nie pozostało ukończony, ale określa wymagania techniczne technologii wykorzystywanej przede wszystkim w dyskach SSD oraz kartach graficznych. Nas interesuje głównie prędkość dysków, ponieważ to ona jest bezpośrednio odczuwalna przez użytkownika – na przykład podczas kopiowania, zapisywania czy otwierania danych, szczególnie tych o większym rozmiarze.

Dzisiaj w komputerach standardem są trzy generacje PCIe: 3.0 z prędkościami do ok. 4 GB/s, 4.0 do 8 GB/s oraz 5.0 do 16 GB/s. Każdy nośnik korzysta z określonej liczby linii PCIe – najczęściej dwóch lub czterech (x2 bądź x4).

Organizacja PCI-SIG pokazała teoretyczne możliwości nowszej generacji PCIe 8.0. Według twórców rozwiązanie ma zapewnić transfer rzędu 64 GB/s na jedną linię. Czyli przy klasycznym dysku PCIe NVMe, wykorzystującym cztery linie, można by uzyskać przepustowość 256 GB/s. Na 16 liniach wykorzystywanych przez kartę graficzną wartość ta osiągnęłaby barierę 1 TB/s.

Oczywiście są to tylko teoretyczne prędkości. Dyski wykorzystujące tę technologię mogłyby osiągnąć dwukierunkową przepustowość na poziomie 256 GB/s. Pamiętajmy jednak, iż dysk musi te dane fizycznie zapisać. Dlatego nośniki bazujące na PCIe 8.0 z czterema liniami mogłyby osiągnąć zapis stanowiący połowę tej wartości – do 128 GB/s. Wyobrażacie sobie dyski o takiej szybkości?

Nawet największe gry, takie jak Call of Duty: Modern Warfare III (2023), zajmujące ponad 200 GB, mogłyby zostać zapisane w czasie krótszym niż dwie sekundy. Problem leży jednak gdzie indziej.

Obecnie nikt nie potrzebuje takich prędkości

Prawda jest taka, iż na rynku wciąż nie mamy nośników wspierających PCIe 6.0 oraz PCIe 7.0, mimo iż technologie te debiutowały (na poziomie specyfikacji) w 2022 i 2025 roku. Adaptacja takich rozwiązań na rynku konsumenckim trwa długo – zwykle około pięciu lat. Zanim zobaczymy dyski PCIe 6.0 oraz PCIe 7.0, miną jeszcze lata, nie mówiąc już o wersji 8.0. w tej chwili standard 5.0 jest w zupełności wystarczający.

W konsolach i komputerach ukierunkowanych na gry w większości przypadków nie ma sensu stawiać na nic szybszego niż PCIe 4.0. 8 GB/s to już wystarczająco dużo. Minie co najmniej dekada, zanim nośniki o prędkości 128 GB/s staną się realnie potrzebne przeciętnemu użytkownikowi.