1 godzina temu
Warszawski Sąd Okręgowy uznał, iż bezprawne wykorzystanie głosu to naruszenie dóbr osobistych. Nakazał firmie, która z użyciem AI wygenerowała głos popularnego lektora bez jego zgody wypłatę 30 tysięcy złotych zadośćuczynienia, ponad 17 tysięcy złotych odszkodowania i pokrycie kosztów sądowych. Sąd ocenił, że wygenerowane treści mają charakter deepfake i zasądził ich usunięcie, a także publikację przeprosin dla lektora.
Jarosław Łukomski przyznał w rozmowie z Polskim Radiem RDC, iż to dla niego "wyjątkowo szczęśliwy piątek trzynastego". To nie tylko osobista wygrana, ale przede wszystkim istotny krok w kierunku ochrony praw osób, których głosy mogą być wykorzystywane przez sztuczną inteligencję.
– Można by powiedzieć: wygrałem. Ale chętniej powiem: wygraliśmy, bo moja wygrana jest mała. Stworzył się natomiast bardzo istotny precedens. W przyszłości może on zdecydować o tym, iż podmioty będą musiały uzgadniać z osobami rozpoznawalnymi z głosu, czy mogą go wykorzystać, w jakim celu, za jakim wynagrodzeniem i jakie treści będą za jego pomocą komunikowane – dodaje Jarosław Łukomski.
Wśród tych, którzy niecierpliwie czekali na wyrok w tej sprawie, jest lektorka, aktorka dubbingowa i dziennikarka Polskiego Radia RDC Beata Jewiarz, znana jako oficjalny polski głos Yennefer z Vengerbergu w grze "Wiedźmin 3: Dziki Gon".
– Głos to unikatowa wizytówka mówiąca o konkretnej osobowości i wrażliwości. Bardzo się cieszę z wyroku sądu, który bardzo jasno porządkuje sytuację, nazywając konkretnie to, co maszynowe, stworzone przez AI, sztuczną inteligencję, i to, co ludzkie, by ten porządek rzeczy był jasno oddzielony – komentuje Beata Jewiarz.
Głos skopiowany przez AI bez zgody lektora
Sprawa przed Wydziałem Własności Intelektualnej Sądu Okręgowego w Warszawie toczyła się od końca stycznia 2026 roku. Dotyczyła naruszenia dóbr osobistych Jarosława Łukomskiego przez spółkę JFC Polska. Firma stworzyła cyfrowy model głosu lektora, a następnie wykorzystała go w reklamach swoich produktów – bez jego wiedzy i zgody.
W trakcie procesu przeprowadzono m.in. analizy eksperckie, których celem było ustalenie, czy wygenerowany przez AI głos można utożsamiać z głosem Łukomskiego. Biegły powołany przez sąd uznał, iż z perspektywy przeciętnego odbiorcy oba głosy są wyraźnie, wręcz łudząco podobne.
Sąd nie miał wątpliwości, iż wykorzystane materiały noszą cechy deepfake'u. Wskazał również, iż głos został wygenerowany przez sztuczną inteligencję i przypisano go osobie, która w rzeczywistości nie wypowiadała wykorzystanych w reklamie słów.
– Głos, jako narzędzie identyfikacji powoda, został stworzony przez sztuczną inteligencję i wykorzystany do przypisania mu wypowiedzi, których nie wygłosił. Z tego powodu ta sprawa stanowi pierwszy tego typu spór w krajowym orzecznictwie – podkreśliła sędzia Sylwia Wit vel Wilk podczas ogłaszania wyroku.
Jednym z najważniejszych elementów rozstrzygnięcia jest uznanie, iż głos stanowi dobro osobiste każdego człowieka, niezależnie od tego, czy dana osoba jest rozpoznawalna publicznie. Sąd nie podzielił argumentacji pełnomocników Łukomskiego, którzy podkreślali wyjątkową wartość jego głosu i określali go mianem "głosu premium". Wskazywali oni, iż lektor należy do najbardziej rozpoznawalnych głosów w Polsce, a jego rozpoznawalność ma również wymiar komercyjny. W uzasadnieniu sąd zaznaczył jednak, iż ochrona prawna przysługuje każdemu indywidualnemu głosowi, a nie tylko głosom osób znanych.
Publiczne przeprosiny i zakaz dalszego wykorzystywania głosu
Wyrok nakłada na JFC Polska szereg obowiązków. Firma ma opublikować przeprosiny na swoim profilu na Facebooku przez 45 dni, na stronie internetowej przez 14 dni, a także na portalu Wirtualne Media. Musi również usunąć wszystkie materiały wykorzystujące głos Jarosława Łukomskiego i powstrzymać się od ich dalszego wykorzystywania.
Ponadto sąd zasądził na rzecz lektora 30 tysięcy złotych zadośćuczynienia wraz z odsetkami oraz ponad 17 tysięcy złotych odszkodowania. Pozwana spółka została także zobowiązana do pokrycia kosztów procesu. Kwoty te są jednak niższe od tych, których domagał się powód. Sąd wskazał m.in. na wątpliwości dotyczące zastosowanych metod wyceny strat poniesionych przez lektora.
Wyrok nie jest prawomocny
Wyrok zapadł w piątek, 13 października, po przesłuchaniu świadka – grafika zatrudnionego w firmie, który uczestniczył w przygotowywaniu reklam z wykorzystaniem głosu lektora – oraz wysłuchaniu mów końcowych stron. Sędzia Sylwia Wit vel Wilk w większości przychyliła się do argumentacji powoda i jego pełnomocników. Jak zaznaczono podczas ogłoszenia orzeczenia, podobne sprawy były już rozstrzygane przez sądy w innych krajach, m.in. w Niemczech.
Wyrok warszawskiego Sądu Okręgowego nie jest prawomocny. Bezpośrednio po jego ogłoszeniu pełnomocnicy JFC Polska poinformowali dziennikarzy, iż skonsultują z klientem ewentualne dalsze kroki prawne.
