Radosław Ratusznik: Za pierwsze testy dostawał pizzę. Dziś tworzy gry dla graczy na całym świecie

Zdjęcie: Radosław Ratusznik - gość audycji „Dzień dobry to Ja! Rozmowy inne niż wszystkie w Radiu Kielce” / Fot. Piotr Kwaśniewski – Radio Kielce

Radosław Ratusznik jest wiceprezesem studia One More Level i współtwórcą międzynarodowego sukcesu gry „Ghostrunner”. Pracował również przy produkcji „Valor Mortis”. Swoją zawodową drogę zaczynał od testowania gier, za które – jak sam wspomina – otrzymywał pizzę. Dziś współtworzy produkcje rozpoznawalne na światowym rynku / Fot. Piotr Kwaśniewski – Radio Kielce

Czy gra komputerowa może pomóc człowiekowi przetrwać żałobę, samotność albo wyjątkowo trudny moment w życiu? Radosław Ratusznik, pochodzący z Włoszczowy twórca gier wideo, udowadnia, iż wirtualne światy mogą dawać znacznie więcej niż rozrywkę.

Dziś Radosław Ratusznik jest wiceprezesem studia One More Level i współtwórcą międzynarodowego sukcesu gry „Ghostrunner”. Pracował również przy produkcji „Valor Mortis”. Swoją zawodową drogę zaczynał od testowania gier, za które – jak sam wspomina – otrzymywał pizzę. Dziś współtworzy produkcje rozpoznawalne na światowym rynku. W rozmowie opowiada o początkach kariery, nieprzespanych nocach, ambicjach i kulisach pracy nad wirtualnymi światami. Ale jest też druga strona tej historii: wrażliwość, osobiste lęki, rodzina i poszukiwanie równowagi między pasją a życiem prywatnym. Bo za każdą grą stoją przede wszystkim ludzie – zarówno ci, którzy ją tworzą, jak i ci, którym potrafi ona dać siłę w prawdziwym życiu.

Gdyby mógł Pan wrócić myślami do siebie sprzed dwudziestu lat – czego wtedy o życiu jeszcze Pan nie wiedział?

– Przede wszystkim nie wiedziałem, iż z pracy przy tworzeniu gier komputerowych można się utrzymywać. Wiedziałem, iż istnieją firmy w Stanach Zjednoczonych, które produkują gry i zatrudniają ludzi zajmujących się tym zawodowo, ale z mojej perspektywy była to zupełnie nieosiągalna wizja. Bardziej wyobrażałem sobie, iż zostanę recenzentem gier albo dziennikarzem piszącym o tej branży.

Na szczęście rozwijała się informatyka, rosło moje zainteresowanie komputerami i coraz wyraźniej dostrzegałem, iż tworzenie gier może być realną ścieżką zawodową. Dziś wiem, iż można połączyć pasję z pracą i jeszcze czerpać z tego ogromną satysfakcję. Wtedy nie było to dla mnie takie oczywiste.

Czy jest takie wydarzenie w Pana życiu, do którego wraca Pan myślami częściej niż do innych? Co sprawia, iż właśnie ono zostało z Panem na tak długo?

– Pamiętam pewne spotkanie z czasów studenckich, które adekwatnie otworzyło mi drzwi do świata tworzenia gier. Był to festiwal informatyczny, prawdopodobnie w 2009 albo 2010 roku. Odbyła się tam prelekcja przedstawicieli krakowskiego studia zajmującego się produkcją gier. Opowiadali o swojej pracy w bardzo przystępny sposób, przede wszystkim z myślą o graczach, a nie o przyszłych twórcach.

Na koniec zaprosili studentów na testy gier. Zapisałem się natychmiast. Okazało się, iż były bezpłatne, a wynagrodzenie za udział stanowiła pizza. Takie były wtedy realia, ale zupełnie mi to nie przeszkadzało. Najważniejsze było to, iż mogłem poznać ludzi, którzy zawodowo zajmowali się tym, co mnie fascynowało.

To spotkanie bardzo mnie zmotywowało. Zobaczyłem, iż istnieje możliwość wejścia do tej branży, i postanowiłem z niej skorzystać. Zresztą z jednym z poznanych wtedy twórców miałem później okazję pracować. Do dziś, kiedy się spotykamy, wymieniamy się doświadczeniami i rozmawiamy o świecie gier.

Każda ważna droga ma swoją cenę. Co musiał Pan oddać albo stracić po drodze do miejsca, w którym dziś Pan jest?

– Przede wszystkim czas, a także trochę zdrowia. Branża gier jest bardzo konkurencyjna, a osiągnięcie w niej czegoś wymaga ogromnego zaangażowania. To były setki, a choćby tysiące nadgodzin.

Pamiętam czasy, kiedy dopiero rozwijaliśmy firmę i praca nad grą potrafiła trwać niemal bez przerwy. Zdarzało się, iż spaliśmy pod biurkami. O trzeciej nad ranem robiliśmy sobie krótką drzemkę, a później wracaliśmy do pracy i dopiero około dziesiątej czy jedenastej przed południem jechaliśmy do domu. Nie jestem z tego dumny, ale tak wtedy wyglądała rzeczywistość.

Dzisiaj staramy się już tak nie pracować. Z wiekiem człowiek zaczyna inaczej patrzeć na swoje możliwości i priorytety.

W audycji „Dzień Dobry, to Ja! Rozmowy inne niż wszystkie w Radiu Kielce” Radosław Ratusznik opowiada między innymi o początkach kariery, nieprzespanych nocach, ambicjach i kulisach pracy nad wirtualnymi światami oraz poszukiwaniu równowagi między pasją a życiem prywatnym / Fot. Piotr Kwaśniewski – Radio Kielce

Każdy z nas spotyka na swojej drodze ludzi, bez których dziś byłby kimś innym. Kto najmocniej ukształtował Pana jako człowieka?

– Myślę, iż zamiłowanie do rozwijania pasji i angażowania się w to, co się robi, wyniosłem przede wszystkim z domu. Zarówno mój tata, jak i mama mają swoje zainteresowania i potrafią poświęcać im mnóstwo energii. Zawsze mi to imponowało.

Jeśli miałbym wskazać osobę spoza rodziny, która była dla mnie inspiracją, wymieniłbym Adriana Chmielarza – polskiego twórcę gier. To postać pod pewnymi względami kontrowersyjna, ale niewątpliwie bardzo inspirująca. Osiągnął ogromny międzynarodowy sukces i jest świetnym specjalistą. Lubię czytać jego wypowiedzi i obserwować, jak patrzy na naszą branżę. Pokazał, iż polski twórca gier może osiągnąć naprawdę wiele.

Jakiej cechy najbardziej potrzebuje Pan u człowieka, z którym ma Pan pracować – a jaka cecha sprawia, iż zapala się w Panu czerwona lampka?

– Najważniejsza jest dla mnie szczerość, szczególnie w komunikacji. Doświadczenie pokazało mi, iż wiele problemów w zespołach bierze się właśnie z tego, iż ludzie nie mówią sobie wszystkiego wprost. Czasami ktoś czuje się niepewnie, czasami coś ukrywa, a czasami po prostu nie potrafi przekazać trudnej informacji.

Cenię bezpośredniość, ale taką, która idzie w parze z koleżeństwem i wzajemnym szacunkiem. Oczywiście w pracy musi być zachowana granica między przełożonym a pracownikiem, ale nie oznacza to, iż nie możemy być wobec siebie szczerzy i uprzejmi. Wolę usłyszeć trudną informację zwrotną niż dowiedzieć się po latach, iż ktoś miał problem, o którym nie chciał mi powiedzieć.

Ważna jest też ambicja – chciałbym pracować z ludźmi, którzy mają chęć osiągania coraz wyższych celów.

Tworząc gry, decyduje Pan o świecie, zasadach i wyzwaniach, z którymi mierzy się gracz. A czego nauczyła Pana praca nad wirtualnymi światami o tym, jak radzić sobie z tym prawdziwym, nad którym nie mamy kontroli?

– Nasze gry są znane z tego, iż potrafią być trudne i wymagające. Gracz musi poświęcić im czas, nauczyć się pokonywać przeszkody, a dopiero później przychodzi satysfakcja z osiągniętego celu. Myślę, iż to jedna z najciekawszych cech gier – uczą wytrwałości i pokazują, iż nie zawsze wszystko przychodzi od razu.

Jest jednak coś jeszcze. Tworząc „Ghostrunnera”, którego premiera odbyła się w 2020 roku, otrzymywaliśmy wiadomości od graczy przeżywających bardzo trudny czas. Był to okres pandemii, izolacji, a niektórzy mierzyli się również ze śmiercią bliskich. Pamiętam wiadomości od osób, które pisały, iż granie w naszą produkcję pomagało im przetrwać żałobę, dawało motywację, żeby rano wstać i zmierzyć się z kolejnym dniem.

To niezwykle budujące. Oczywiście nie chcę nazywać twórców gier terapeutami, ale świadomość, iż coś, co stworzyliśmy, może choć jednej osobie poprawić dzień i pomóc wyjść z trudnego momentu, jest bardzo ważna. Wtedy widzimy, iż nie tworzymy wyłącznie rozrywki.

Gdyby mógł Pan stworzyć grę, w której główny bohater byłby inspirowany Panem, ale musiałby zmierzyć się z jednym Pana osobistym lękiem lub słabością – co znalazłoby się w tej historii?

– To interesujące pytanie. Muszę przyznać, iż jestem raczej strachliwym człowiekiem. Na przykład mam problem z graniem w horrory, chociaż jednocześnie je lubię. Można powiedzieć, iż jest w tym coś masochistycznego.

Myślę, iż taki bohater musiałby zmierzyć się z jakimś własnym lękiem i go przezwyciężyć, żeby osiągnąć cel. Może bałby się ciemności, może czegoś zupełnie innego. Nie wiem, jaki konkretnie strach wybrałbym do takiej historii.

Uważam jednak, iż naturalny lęk jest czymś zdrowym. Czasami lepiej trochę się bać, niż nie bać się zupełnie niczego.

Czy gra komputerowa może pomóc człowiekowi przetrwać żałobę, samotność albo wyjątkowo trudny moment w życiu? Radosław Ratusznik, pochodzący z Włoszczowy twórca gier wideo, udowadnia, iż wirtualne światy mogą dawać znacznie więcej niż rozrywkę / Fot. Piotr Kwaśniewski – Radio Kielce

Czy jest coś, na co kiedyś bez wahania Pan się zgadzał, a dziś mówi Pan temu zdecydowane „nie”?

– Zdecydowanie praca do dziesiątej rano następnego dnia. Dzisiaj już bym się na to nie zgodził. Z czasem przewartościowałem swoje priorytety. Praca przez cały czas jest dla mnie bardzo ważna i wciąż traktuję ją jako pasję, ale równie ważne, a adekwatnie najważniejsze, są rodzina i zdrowie.

Zachowanie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym nie jest łatwe, szczególnie w tak wymagającej branży. Widzę jednak, iż z biegiem lat ta szala coraz bardziej przechyla się w stronę rodziny i zdrowia. Gdyby ktoś dzisiaj zaproponował mi pracę przez 24 godziny bez przerwy, raczej odmówiłbym.

Co dziś potrafi Pana dogłębnie wzruszyć?

– Jestem raczej wrażliwym człowiekiem. Zdarza mi się uronić łzę podczas oglądania filmu, a gry również potrafią wywoływać bardzo silne emocje.

Szczególnie trudno jest mi patrzeć na cierpienie zwierząt. Zauważyłem, iż zmieniło się to u mnie, odkąd mamy kota. Kiedy zwierzę staje się częścią codziennego życia, towarzyszem, za którego jesteśmy odpowiedzialni, zaczynamy inaczej patrzeć na jego los. Przynajmniej ja tak to odczuwam.

Gdyby mógł Pan zaprosić na spokojną rozmowę jedną osobę – żyjącą lub nie – z kim chciałby Pan usiąść przy stole i o czym byście rozmawiali?

– Z bardziej osobistych powodów chciałbym spotkać się jeszcze z którymś z moich nieżyjących dziadków. Chciałbym pokazać im, co udało mi się osiągnąć, jak wygląda dzisiaj moje życie i czym się zajmuję.

A jeżeli chodzi o świat gier, bardzo chciałbym porozmawiać z Hidetaką Miyazakim, japońskim twórcą i reżyserem gier ze studia FromSoftware. To osoba znana nie tylko wśród producentów, ale również graczy. Tworzy gry o filozofii zbliżonej do tej, która jest obecna w naszych produkcjach.

Możliwość spotkania z nim byłaby dla mnie ogromną inspiracją. A gdyby jeszcze znalazł czas, żeby zagrać w naszą grę i podzielić się kilkoma uwagami, byłoby to naprawdę wyjątkowe doświadczenie.

Każdy przeżywa trudniejsze chwile. Co pomaga Panu odzyskać spokój, kiedy życie nie układa się po Pana myśli?

– Przede wszystkim próba odłączenia się od nadmiaru bodźców i informacji. Żyjemy w świecie, w którym komunikaty docierają do nas bez przerwy. Telefon, zegarek, powiadomienia – cały czas coś odwraca naszą uwagę. Dlatego czasami najlepszym rozwiązaniem jest po prostu odłożyć te urządzenia, położyć się na chwilę i zamknąć oczy. choćby pięć minut takiego odpoczynku potrafi pomóc.

Nie zawsze jest to dla mnie łatwe. Mam tendencję do szybkiego nudzenia się i ciągłej potrzeby działania. Czasami samo poczucie, iż leżę i nic nie robię, wydaje mi się stratą czasu. A przecież taka chwila relaksu jest potrzebna.

Bardzo lubię też podróżować. Odkrywanie nowych miejsc pozwala mi oderwać się od codzienności. Choć muszę przyznać, iż choćby na urlopie zdarza mi się sprawdzać służbowe komunikatory. Zastanawiam się, czy coś się nie dzieje, czy wszystko jest w porządku. A przecież świat beze mnie się nie zawali. Warto czasami sobie o tym przypomnieć i po prostu odpuścić.

Co jest dla Pana najtrudniejsze do zaakceptowania: u innych, w świecie, a może w samym sobie?

– Chyba najbardziej wymagający jestem wobec samego siebie. Mam tendencję do dość krytycznego oceniania własnych działań. choćby kiedy coś się udaje, potrafię mieć poczucie niedosytu i myśleć, iż mogło być jeszcze lepiej.

Niedawno mieliśmy premierę gry, która naprawdę dobrze sobie poradziła, a ja i tak zastanawiałem się, co można było zrobić lepiej. Trzeba jednak nad tym pracować i uświadomić sobie, iż w tak konkurencyjnym i wymagającym świecie trudno być najlepszym we wszystkim.

Jeśli chodzi o innych ludzi, niepokoi mnie przede wszystkim nadmierna zazdrość i toksyczne zachowania. Można je spotkać zarówno w środowisku zawodowym, jak i w codziennych relacjach.

Gdyby miał Pan dziś powiedzieć jedno szczere „dziękuję”: za co i do kogo byłoby ono skierowane?

Przede wszystkim do rodziców. Dziękuję im za to, iż pozwolili mi rozwijać pasję, mimo iż na początku mogli mieć wątpliwości, czy z tworzenia gier da się utrzymać. Widzieli jednak, jak bardzo mi na tym zależy i iż naprawdę chcę iść w tym kierunku.

Jestem im też wdzięczny za to, iż w dzieciństwie ograniczali mi czas spędzany przed komputerem. Wtedy oczywiście uważałem to za wielki problem, ale dzisiaj patrzę na to zupełnie inaczej. Kto wie, jak potoczyłaby się moja edukacja, gdybym mógł grać bez przerwy?

Najważniejsze było jednak to, iż nie odcięli mnie od tej pasji. Wspierali mnie, kiedy zacząłem rozwijać się w tym kierunku, i to miało ogromne znaczenie dla mojej drogi zawodowej.

– Pamiętam czasy, kiedy dopiero rozwijaliśmy firmę i praca nad grą potrafiła trwać niemal bez przerwy. Zdarzało się, iż spaliśmy pod biurkami. O trzeciej nad ranem robiliśmy sobie krótką drzemkę, a później wracaliśmy do pracy i dopiero około dziesiątej czy jedenastej przed południem jechaliśmy do domu – powiedział Radiu Kielce Radosław Ratusznik / Fot. Piotr Kwaśniewski – Radio Kielce

Patrząc na swoją drogę zawodową i życiową, jakiej jednej rady udzieliłby Pan młodym ludziom, którzy dopiero próbują znaleźć własne miejsce w świecie?

– Przede wszystkim warto znaleźć prawdziwą pasję i rozwijać się w dziedzinie, która nas interesuje. Dobrze jest wybrać jakąś specjalizację, stopniowo zdobywać doświadczenie i stawiać sobie coraz ambitniejsze cele.

Nie trzeba od razu mierzyć najwyżej. Ważniejsze jest konsekwentne pokonywanie kolejnych etapów. Potrzeba do tego trochę uporu, zawziętości i cierpliwości. jeżeli naprawdę nam na czymś zależy, krok po kroku możemy dojść do celu i poczuć, iż nasze życie zawodowe i osobiste ma sens.

Wyobraźmy sobie, iż spotykamy się ponownie dokładnie za dziesięć lat. Jakim człowiekiem chciałby Pan wtedy być?

– Na pewno chciałbym być spokojniejszym człowiekiem, bardziej zrelaksowanym na co dzień. Mam też nadzieję, iż za dziesięć lat ludzie przez cały czas będą tworzyć gry, a nie zostaną w tym całkowicie zastąpieni przez automatyzację i roboty.

Chciałbym, żeby w kulturze i popkulturze wciąż było miejsce na ludzką kreatywność. Żebyśmy przez cały czas tworzyli rzeczy sami, z własnych pomysłów, doświadczeń i emocji. To dla mnie ważne – nie tylko w branży gier, ale adekwatnie w każdej dziedzinie twórczości.

---

W najbliższej audycji „Dzień Dobry, to Ja! Rozmowy inne niż wszystkie” gościem Radia Kielce będzie Radosław Ratusznik – wiceprezes studia One More Level, pochodzący z regionu świętokrzyskiego twórca, który udowadnia, iż wirtualne światy to znacznie więcej niż tylko rozrywka. Porozmawiamy o nieprzespanych nocach spędzonych pod biurkami, kulisach wielkiego game devu, ale też o wrażliwości, rodzinie i tym, jak gry potrafią pomagać ludziom w najtrudniejszych momentach życia – w tym w walce z samotnością i żałobą. Zapraszamy do słuchania w niedzielę po godz. 10 – na 101,4 MHz oraz radiokielce.pl, a także w formie podcastu na podcasty.radiokielce.pl oraz na YouTube.

---

---

---

Audycja „Dzień Dobry, to Ja! Rozmowy inne niż wszystkie w Radiu Kielce” to autentyczne, osobiste i pełne inspiracji wywiady. Na antenie Polskiego Radia Kielce spotykamy się z wyjątkowymi osobami związanymi z województwem świętokrzyskim: artystami, muzykami, politykami, sportowcami oraz ludźmi, którzy mają do opowiedzenia niezwykłe historie. To nie tylko wywiady – to spotkania, które poruszają ważne tematy, pokazują różne perspektywy oraz odsłaniają osobiste przekonania naszych gości. A słuchacze Radia Kielce zostają z pytaniami o ich własne życie, wartości i wybory. „Dzień Dobry, to Ja! Rozmowy inne niż wszystkie” to audycja łącząca lokalność regionu świętokrzyskiego z uniwersalnymi wartościami. Tworzy przestrzeń do rozmów, które zostają ze słuchaczami na długo.

Premierowe odcinki w niedziele po godz. 10 na 101.4 MHz, a także w formie podcastu na podcasty.radiokielce.pl oraz na YouTube.

---